Thí Điểm Nhà Nước Mua Lại Dự Án "Đắp Chiếu": Giải Phóng Nguồn Lực Mắc Kẹt, Không Phải "Cứu" Doanh Nghiệp

Nguồn tham khảo: CafeF

Nghị quyết số 21-NQ/TW tiếp tục tạo nên một bước ngoặt đáng chú ý trong tiến trình hoàn thiện thể chế đất đai và tái cấu trúc thị trường bất động sản. Trong đó, chủ trương thí điểm cơ chế Nhà nước mua lại các dự án nhà ở thương mại không còn khả năng triển khai hoặc không thể chuyển nhượng để chuyển đổi thành quỹ nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước được đánh giá là một giải pháp đột phá.

Động thái này không chỉ hướng tới mục tiêu giải quyết tình trạng lãng phí tài nguyên đất đai kéo dài, mà còn mở ra cơ hội lớn để mở rộng quỹ nhà ở xã hội, nhà ở công cho thuê tại các đô thị lớn.

1. Mở "Cục Máu Đông" Bất Động Sản Và Tận Dụng Quỹ Đất Vị Trí Vàng

Nhiều năm qua, hàng loạt dự án nhà ở thương mại bị dừng thi công hoặc "đắp chiếu" kéo dài đã trở thành những điểm nghẽn lớn của nền kinh tế. Phía sau mỗi dự án đình trệ không chỉ là thất bại của chủ đầu tư, mà là một chuỗi hệ lụy dây chuyền:

• Tài nguyên đất bị lãng phí: Những khu đất đắt giá nằm bỏ hoang qua nhiều năm mà không tạo ra bất kỳ giá trị sử dụng nào.

• Dòng vốn bị khóa chặt: Vốn tín dụng của ngân hàng biến thành nợ xấu, trong khi tiền tích góp của khách hàng mua nhà bị mắc kẹt không rút ra được.

• Hạ tầng xuống cấp: Các công trình dở dang trơ bê tông gây mất mỹ quan đô thị và xuống cấp theo thời gian.

Một ưu điểm lớn của các dự án nhà ở thương mại dở dang là vị trí kết nối giao thông và hạ tầng sẵn có. Tại các đô thị lớn như Hà Nội hay TP.HCM - nơi quỹ đất phát triển mới vô cùng khan hiếm - việc Nhà nước mua lại và chuyển đổi các dự án này sang làm nhà ở xã hội hoặc nhà ở cho thuê sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian tạo lập nguồn cung nhà ở cho người dân, thay vì phải làm lại từ khâu giải phóng mặt bằng.

2. Bản Chất Chính Sách: "Khơi Thông Nguồn Lực", Không Phải "Bao Cấp" Doanh Nghiệp

Một trong những điểm lưu ý quan trọng nhất khi nhìn nhận chính sách này là ranh giới giữa sự can thiệp của Nhà nước và trách nhiệm của doanh nghiệp.

Trong nền kinh tế thị trường, các phương án tự tái cấu trúc, chuyển nhượng dự án (M&A), hoặc xử lý tài sản bảo đảm theo cơ chế thị trường vẫn luôn phải là ưu tiên hàng đầu. Doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm trước các quyết định đầu tư và rủi ro kinh doanh của mình.

Cốt lõi của cơ chế: Mục tiêu của Nhà nước không phải là "giải cứu" hay làm lối thoát cho những chủ đầu tư yếu kém, mà là giải phóng các nguồn lực công cộng (đất đai, hạ tầng, quyền lợi người dân) đang bị khóa chặt trong các dự án đã hoàn toàn mất khả năng tự phục hồi.

Nhà nước chỉ nên xem xét can thiệp khi dự án thực sự không còn khả năng tiếp tục triển khai, không thể chuyển nhượng trên thị trường tự do, và việc đình trệ kéo dài gây thiệt hại nghiêm trọng cho lợi ích chung.

3. Những Thách Thức Khi Đưa Cơ Chế Vào Thực Tiễn

Mặc dù mang lại kỳ vọng lớn, việc thực thi cơ chế Nhà nước mua lại dự án thương mại đòi hỏi một hành lang pháp lý cực kỳ chặt chẽ để tránh các rủi ro phát sinh:

Lời Kết

Cơ chế Nhà nước mua lại dự án nhà ở thương mại đình trệ là một công cụ đặc biệt dành cho những trường hợp đặc biệt. Giá trị lớn nhất của chính sách không nằm ở số lượng dự án mà Nhà nước sẽ mua lại, mà ở việc thiết lập một cơ chế cảnh báo và xử lý dứt điểm các điểm nghẽn.

Khi khung pháp lý được thiết kế đủ chặt chẽ và minh bạch, chính sách này sẽ vừa bảo vệ được lợi ích công cộng, vừa tạo niềm tin cho thị trường, đưa tài nguyên đất đai và dòng vốn trở lại phục vụ cho sự phát triển của nền kinh tế.